De Ecolutie

Sportpark Buiningpark is nu ook een energiecentrale

Dat Leusden veel (top)sporters heeft, is mooi. Maar dat ze buiten de gemeentegrenzen op zoek moesten naar een sportaccommodatie vond de raad iets minder. Het bleek de katalysator voor een frisse bestuurlijke wind en volksvertegenwoordigers met een sportieve ambitie, en de vraag ‘Wie realiseert er een tweede sporthal op het Burgemeester Buiningpark?’ Architectenbureau agNOVA en Bloemendal Bouw wapperden daarop hun handen door het magnesium en turnden het idee om in realiteit. 3 maart 2018 opende een nagelnieuwe hal zijn deuren.

Na een aanloop van een jaar of vier en een informatieronde door wethouder Albert Dragt waarin het Programma van Eisen werd getoetst, wonnen beiden de inschrijving. De raad bleek onder de indruk van hun duurzaamheidsambities; ruim voor het Groningse besluit besloten ze met de sporthal namelijk gasloos te gaan. Iets dat in een ‘Stedinloze’ zone erg probleemoplossend werkt. Er werd ingestoken op energieneutraal – ook wel nul-op-de-meter – maar de praktijk verslaat soms alles. Inmiddels levert de turn-, hand- en korfbalhal namelijk 30% meer energie dan het zelf nodig heeft. Deze wordt teruggeleverd aan het net. In feite bouwden Bloemendal en agNOVA hiermee een duurzame energiecentrale vermomd als sporthal.

Eenvoudige principes

Bloemendal-directeur Bert Boeijink schetst het beeldend: “De principes van zo’n sporthal zijn eigenlijk helemaal niet zo moeilijk. Je berekent een x-capaciteit zonnepanelen (8 warmwatercollectoren en 490 PV’s) voor op het dak, je zorgt voor reflecterende ‘witte’ dakbedekking, je construeert een hoogwaardige gebouwschil die alles goed isoleert en je voorziet het gebouw van HR+++ glas. Vervolgens is er met energiezuinige installaties zoals LED-verlichting, lucht- en waterinstallaties veel te winnen. Ook hebben we gekozen voor vloerverwarming, warmtepompen en voorraadvaten. Natuurlijk is dat kennisintensief, maar we doen dat hier al jaren. Vooral het huidige bewustzijn zorgt ervoor dat we dit soort duurzame energieprojecten steeds vaker mogen maken.”

 

Eigenlijk kunnen we onze bouwmethodes al jaren laten terugleveren, alleen is de tijd er nu pas rijp voor.

Skybox

Het resultaat staat. Verdeeld over drie vloeren is een oppervlakte van 3455 m2 BVO gerealiseerd, bestaande uit een multifunctionele wedstrijdhal, een turnhal, toeschouwersruimtes, bergingen, diverse kleed- en doucheruimtes plus een buitentribune met kijk op de bestaande velden. Saillant detail is dat deze tevens als trap kan worden gebruikt. Boeijink tovert een anekdote tevoorschijn: “De sportbestuurders kwamen op het laatste moment tot de ontdekking dat ze toch nog graag een skybox wilden. Daar vonden we zowaar, ergens hoog in de nok, nog wat ‘zwevende’ ruimte voor. Clubbestuurders hè, die houden graag het overzicht.”

Gymnastiche daken

Constructietechnisch lagen er enkele uitdagingen. Zo mocht er geen daglicht toetreden. Maar ook de ‘fusie’ met de eerste sporthal en de aansluiting op de omliggende kunstgrasvelden gingen onder de loep. Het werd opgelost met een (eerdere) veldomlegging en een terras.

Alles ging van een leien dakje, totdat bleek dat de turners, hand- en korfballers elk hun eigen, door de bond voorgeschreven hoogte, in de multifunctionele hal nodig hadden! Boeijink: “Artistiek zou zo’n stapel blokkendozen er niet fraai uit hebben gezien. De architecten van agNOVA kwamen daarop met het lumineuze plan om twee schuine, tegengesteld oplopende daken te plaatsen. Het werd zo echt een ‘grootscheeps’ paviljoen. Ik vond dat een vondst. Zoals sporters zeggen, ‘winnen doe je samen’.”

Door slimme ventilatiesystemen zetten sporters hun bewegingsenergie om in verwarming van de sporthal.

Harde les

Hoe trots ze ook op het project zijn, de verdiensten zijn Bloemendal behoorlijk door de neus geboord. De calculatie zat zo in elkaar dat de realisatie zich met het onderhoudscontract van 20 jaar zou gaan inverdienen. Dit deels ook door de hoogwaardige installatiekeuzes die zijn gemaakt. Boeijink: “Contractueel bleek daar ‘licht’ tussen te zitten, het onderhoud ging naar een ander. Dat is een fout die we niet meer zullen maken. Bij onze nieuwe projecten is het alles of niks. Wedstrijdjes ‘wie is de slimste’, wint namelijk niemand. Ook opdrachtgevers niet. Dat denken ze wel, maar die gooien daar alleen hun eigen driedubbele beglazing mee in.”

Boeijink tot slot: “Wat ik het bijzonderst vind aan deze ontwikkeling? Dat 4200 bewegende sporters hier letterlijk hun eigen energie opwekken. De ventilatiesystemen werken namelijk met warmteterugwinning waardoor de hal wordt na- en bijverwarmd. Ook dat kun je ‘organisch ontwikkelen’ noemen. Dan weet je in elk geval waarvoor je je in het zweet werkt.”

 

 

PROJECT

Sportpark Buiningpark

PARTNERS

Bloemendal Bouw
agNOVA architecten

DATUM

2019